المحقق السبزواري

593

روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )

حريص باشد . و در حديث است كه ، « اترك الدنيا تأتك راغبة . » يعنى : « ترك دنيا كن تا از روى رغبت نزد تو آيد . » و از تورات منقول است كه خداى تعالى دنيا را فرموده كه ، « اى دنيا ! خدمت كن آن كسى را كه خدمت من كند ، و خدمت مكن كسى را كه خدمت [ 154 آ ] تو كند . » و بايد كه از ملوك و رؤسا و مخدومان ، اسباب منافع و اطلاق دست در امورى كه وسيلهء منفعت و حصول فوايد باشد طلب نمايد ، و در عين اموال خاصهء ايشان طمع نكند تا از آفت دل فارغ باشد و بر فوايد و منافع ظفر يابد و نزد ايشان محترم و مقبول باشد . و حاصل آن است كه نفع به مخدوم طلبند نه از مخدوم . و بايد كه ايشان را مفهوم نمايد كه به ادنى اشاره كه از ايشان صادر شود ، جميع اموال و ذخاير و فوايد خود را به ايشان و در راه ايشان بذل مىنمايد و به حقير و جليل اموال با ايشان مضايقه ننمايد . و اگر در اين باب اندك مناقشه و مضايقه كند ، ايشان را رغبت و حرص در مال او پديد آيد . و بايد كه جهد كند كه در مال و جاهى كه تحصيل نمايد ، زينت و تجمّل ايشان طلبد ، نه تجمّل « 1 » نفس . چه اين طريقه به شكر نعمت و مروّت لايقتر است و به استيفاى فوايد نزديكتر . و حذر كنند از داشتن چيزى كه ايشان به آن منفرد باشند يا لايق امثال ايشان باشد ، بلكه اگر چنان چيزى به دست آيد ، به هديه به ايشان گذارند . و در هيچ‌چيز اظهار استغنا از ايشان ننمايد ، هرچند حقير باشد . و در جميع احوال ، قناعت و خشنودى به آنچه از ايشان به او رسد شعار و دثار خود سازد و اگر در معرض غضب و عتاب و بىعنايتى ايشان افتد ، شكايت ننمايد و بغض و عداوت به دل راه ندهد و اسناد تقصيرى به ايشان ننمايد و روى گناه به جانب خود گرداند و بعد از آن سعى كند كه به تلطّف و تدريج تجديد حالى كه باعث خشنودى ايشان باشد ، به نوعى كه ميسّر شود ، حاصل گردد . و از صحيفهء حضرت سليمان بن داوود عليهما السّلام منقول است كه بر سبيل خطاب با نفس خود مىفرمايد كه ، « اى نفس ! ملوك را خوار مدار و سخن ايشان قبول كن و به هيچ‌وجه نزد ايشان به قولى كه متضمّن شرّى باشد نسبت با تو يا ديگرى اقدام منماى ، چه اگر نسبت با تو باشد ، خود را در معرض غضب پادشاه مجازى آورده باشى ؛ و اگر نسبت با

--> ( 1 ) . در اصل بدون نقطه آمده و در مر « تحمّل » ذكر شده است .